skip to Main Content

Op vrijdag 14 februari was de première van de documentaire van de stichting PAZ-Holandesa in theater LantarenVenster in Rotterdam. Marjan van Mourik,  oprichtster van PAZ-Holandesa, ging met haar medisch team ook dit najaar naar Peru. Hier is het niet vanzelfsprekend dat kinderen met een schisis, spina bifida en andere geboorteafwij­kingen geopereerd worden en de overheid operaties betaalt. In Peru opereert het team uit Nederland in een paar weken tijd meer kinderen dan in een heel jaar in Nederland. Afgelopen herfst opereerden deze artsen, gratis, 64 kin­deren met schisis in Arequipa in het eigen opgerichte en speciaal ontworpen Tony Molleapaza Rojas kinderziekenhuis. Hoe verliep dit project? Roel Kyvelos filmde tien dagen lang van ‘s ochtends vroeg tot ‘s avonds laat.

Tekst: Romy Verroen

Het enthousiasme begint al meteen op Schiphol, als het medisch team elkaar weer ontmoet.

Met koffers vol medische hulpmiddelen vertrekken zij naar Peru. Het team bestaat uit Dr. Reinier van Twisk, plastisch chirurg, Dr. Piet Hein van Twisk, kaakchirurg, Dr. Jo Mourisse, anaesthesist, José Tiedink, anaesthesie-assistente, Ilse van Denderen en Esther Seuren, ok-assistenten, en Kayleigh van Meegen, algemeen arts. Ook zijn er vele andere vrijwilligers die zich inzetten voor PAZ-Holandesa.

Marjan van Mourik is de duizendpoot van de stichting. Zij spreekt Spaans met de ouders en stelt hen gerust. Ook als er hulpmiddelen nodig zijn, rent zij meteen naar de plaatselij­ke apotheek om spullen te halen. Hoe is zij deze stichting begonnen?
Marjan van Mourik: “Voor mij is het vanzelfsprekend om dit werk te doen. Ik werd met name in Cuzco geconfronteerd met veel kinderen met een schisis. Deze kinderen hadden zelfs geen lipsluitingsoperatie gehad. Ik vroeg mij af hoe dit kwam en ging op onderzoek uit. Samen met voormalig kinderneurochirurg Dr. Daniel Paz y Geuze stelden we een plastisch chirurgisch team samen. In het begin werkten we in één van de staatziekenhuizen. Een eigen ziekenhuis? Eerlijk gezegd dacht ik toen dat dit tijdperk voorbij zou zijn. Maar… we hebben nu ons eigen Tony Molleapaza Rojas kinderziekenhuis. PAZ-Holandesa werkt met lokale medewerkers, om zo de Peruaanse arbeidsmarkt te steunen. Onze missie is het verbeteren van de omstandigheden van sociaal en economisch achtergestelde Peruaanse kinderen. Wij volgen de internatio­nale protocollen voor de schisisrichtlijnen. Ons kinderziekenhuis biedt gratis medische zorg, in de breedste zin van het woord zoals spraaklessen, psychologische behandelingen, primaire tandverzorging, kaakchirur­gie, revalidatie en incontinentie-beheersing.”

Het team verblijft niet in een hotel maar in een gezamenlijk appartement in het ziekenhuis in Arequipa. Allemaal met hetzelfde doel: de kinderen gratis medische zorg bieden. Erg mooi om te zien hoe hecht de leden van het team zijn en hoe goed ze op elkaar ingespeeld zijn. Zij kennen elkaar al jaren. Zo ook José Tiedink (anaesthesie-medewerker) en Dr. Jo Mourisse (anesthesioloog). Als echtpaar zetten zij zich in voor kinderen in Peru. Hoe is het voor hen om samen te werken?

José Tiedink: “Voor ons is het niet lastig hoor. Dit komt omdat wij met het werk bezig zijn in een professio­nele setting. Net als de andere vrijwillige artsen, assistenten en ondersteunens ben je een team- en huisgenoot. De sfeer is erg goed in ons appartement. Na een dag hard werken is het heerlijk om even bij te praten over het verloop van de dag, privéverhalen te vertellen en er wordt veel gelachen. In de ochtend ontbijten wij gezamenlijk op het balkon bij Marjan en genieten van de zonsopkomst.”

Dr. Jo Mourisse: “Bijzonder dat je in korte tijd zóveel kinderen met een schisis kunt helpen. De omstandig­heden in Arequipa zijn uniek. De stad ligt op 2500 m hoogte en daardoor in de ijle lucht. Dit heeft gevolgen voor het zuurstofgehalte, maar ook effecten op de narcosedampen. Daarnaast hebben kinderen die in de Andes op grote hoogte leven door de sterke zonnestraling een stugge huid wat maakt dat een het infuus aanleggen een uitdaging is. Ik krijg positieve energie door de dankbaarheid van de ouders en kinderen en door ons hechte team. Deze twee weken zijn altijd heel gezellig.”

Nieuw en uniek is dat de moeder mee mag naar de ok-ruimte. Ouders moeten zich overgeven en vertrouwen hebben in Nederlandse mensen die zij niet kunnen verstaan. Het is heel spannend voor hen, maar zij zijn ook erg dankbaar dat hun kind geholpen wordt. Per dag worden er 4 à 5 kinderen geopereerd, en dit een paar weken lang. We vragen het plastisch chirurg, Reinier van Twisk. Hoe gaat men om met de drukte?

Reinier van Twisk: “Met veel humor, dit komt met name uit de verf in de documentaire. Juist als het zó druk is moet je goed met elkaar kunnen opschieten. In oktober was er een moeder met een kindje die graag geholpen wilde worden. Eigenlijk zaten we die dag vol, maar we hebben plek gemaakt. We hebben samen met de orthodontist het toch voor elkaar gekregen om de aangezichtsspleet te verminderen. Het bijzonde­re in de teams van PAZ-Holandesa is de continuïteit in de zorg. Dit komt in Zuid-Amerika niet veel voor. In Nederland is het erg vanzelfsprekend.”


EGM Architecten ondersteunt projecten voor PAZ-Holandesa. Zo ook het Tony Molleapaza Rojas kinderziekenhuis. Tijdens het European Healthcare Design Congres 2018 in Londen heeft Bas Molenaar (oud-EGM architect) de Susan Francis Design Champion Award in ontvangst mogen nemen voor het beste kleinste ziekenhuis ter wereld. Bas is heel betrokken geweest bij dit project en ontving zijn award voor zijn inzet, talent en impact op de architectuur van de gezondheidszorg. Was dit project een uitdaging?

Bas Molenaar: “Het was een heel bijzonder project. Samen met een aantal jonge ontwerpers hebben wij in de avonduren tijdens het eten van pizza en cola het ziekenhuis ontworpen. Van tevoren wisten wij niks over de gebouwen in Arequipa. Wij reisden erheen om de gebouwen te bestuderen en kwamen erachter dat wij rekening moesten houden met de aardbevingen en het klimaat.

Wij hebben voorgesteld een kinderzieken­huis te maken dat bestaat uit tien kleine paviljoens met elk een unieke kleur. In ieder paviljoen kunnen artsen, verpleegsters en hulpverleners hun eigen functie uitvoeren. Onze voorkeur ging uit naar lokale materialen, zodat de mensen in Peru gemakkelijk konden bouwen. Het ziekenhuis is gebouwd van stuukwerk en lokale stenen van de vulkaan met houten kozijnen. Van binnen oogt het heel open met veel daglicht, zodat er zo min mogelijk kunstmatige lampen gebruikt hoeven te worden. We hebben gewerkt met zo min mogelijk mechanische installaties want die vergen onderhoud en kunnen kapot gaan. De operatiekamers en rönt­genafdelingen zijn volgens de modernste inzichten ontworpen. Veel mensen in Peru kunnen niet lezen en schrijven. Hierop hebben twee Braziliaans-Nederlandse ontwerpers pictogrammen geschilderd op de mu­ren, zodat zij de functie van de afdelingen en kamers begrijpen. Het hele gebouw is simpel en doeltreffend ingericht. Ik heb hier veel van geleerd. Echt fantastisch om hieraan te werken.”

V.l.n.r: chirurg Piet-Hein van Twisk, Reinier van Twisk, Ilse van Denderen en dr. Jo Mourisse van het medisch team van PAZ-Holandesa samen met een moeder met een kind en de regisseur Roel Kyvelos.


In 2019 heeft Roel Kyvelos PAZ-Holandesa gefilmd. Roel is regisseur, videojourna­list, coach en acteur. De documentaire is realistisch verfilmd maar toch spontaan met humor. Het is de eerste keer dat Roel naar Peru reist. Wat waren zijn verwachtingen voor dit filmproject? En wat vond hij zelf bijzonder aan deze reis?

Roel Kyvelos: “Het enige dat ik van te voren wist was: ik kom tien dagen, er is een team dat opereert en ik mag filmen. Ik had van tevoren geen verwachtingen. Mijn strategie was focus, goed luisteren en ver­trouwen hebben. Dit werkte. Zo ging ik een keer zonder draaischema met alle vrijheid de stad in om dro­neshots te maken zonder op de klok te kijken om vervolgens bij terugkomst in het ziekenhuis precies op het juiste moment in een situatie terecht te komen. Met camera en minimale audio zorgde ik ervoor dat ik overal kon inspringen. Want ik kon niet zeggen tegen de chirurg: wees even stil, want ik prik nog even een microfoontje op. Beelden overnieuw doen ging niet. Maar ik had wel overal filmtoegang, dag en nacht, vierentwintig uur lang. Totale vrijheid. Ik vond het een fantastische ervaring. Voor mij was het ongelofelijk hoe alle leden van het team hun vakanties opgeven om daar te zijn. Zij maken een grote indruk op de kinderen voor nu en later; deze kinderen krijgen een toekomst. Ik had dit voor geen goud willen missen. Ik ben dankbaar dat ik dit mocht doen. Mijn tip: als je iets goeds kan doen voor andere mensen, doe dit.”


Nieuwsgierig geworden? Bekijk hier de sneakpreview/trailer:

https://www.pazholandesa.com/sneakpreview-documentaire-roel-kyvelos/


Bekijk hieronder de hele documentaire op YouTube:


Voor meer informatie of het opvragen van de dvd:

info@pazholandesa.com


Kijk op de website voor meer informatie:

www.pazholandesa.com.

 

Back To Top